Edukacja Felietony Kynologia

Dlaczego opiekun powinien być zmotywowany do regularnej aktywności z psem?

Podczas aktywności fizycznej produkowane są endorfiny, tzw. “hormon szczęścia”. Większość z nas zna ten mechanizm z “ludzkiej” perspektywy, niewielu zaś wie o tym, że u psa ten mechanizm działa tak samo. Można zatem powiedzieć, że wspólna aktywność wnosi korzyści zarówno dla psa, jak i dla opiekuna. Ponadto naukowcy potwierdzają wysokie poziomy oksytocyny, kortyzol w normie oraz ulgę w stresie u testowanych osób regularnie spacerujących z psami.*

Dlaczego psu potrzebna jest aktywność?

Aktywność jest jedną z naturalnych potrzeb, które powinien zapewnić psu opiekun. Warto o tym pamiętać, począwszy od szczenięcia. Dzięki aktywności – fizycznej i psychicznej – im pies starszy, tym bardziej skorzysta na zdrowiu, kondycji oraz bez nadwagi, poprawi swój ogólny nastrój i zachowa równowagę organizmu unikając stresu.

Aktywna zabawa realizuje zwierzę fizycznie, uczy i układa relacje.

Kształtowanie relacji pies-pies

Mowa o pozytywnych, dobrowolnych, naturalnych interakcjach z innymi psami, opartych na właściwej komunikacji i rezygnacji z konfliktu.

Każda zabawa powinna odbywać się pod kontrolą, kiedy psy się nawzajem ze sobą zapoznają i zaakceptują jako kompana. Podczas przyjaznych spotkań psi kumple wspólnie nabywają pozytywne doświadczenia, a każdy z nich prezentuje własne umiejętności społeczne.

Budowanie i utrwalanie wzajemnych relacji opiekuna i psa

Więzi wzmacniają się m.in. poprzez wspólną zabawę (przeciąganie szarpakiem, przynoszenie piłki, sesje frisbee, pokonywanie przeszkód z naprowadzaniem), bez zbędnych elementów rywalizacji. Świadomy opiekun jest dla psa dyspozytorem niespodzianek i partnerem pracy zespołowej. Wspólna aktywność, w tym zabawa, wnoszą pozytywy i urozmaicenia do domu i na spacery.

Sporty kynologiczne podobnie są zabawą. Wprawdzie polegają na rywalizowaniu z innymi, ale uprawiane rekreacyjnie (lub z wyczuciem wyczynowo) umiarkowanie motywują i tak samo satysfakcjonują. Dodatkowo sprzyja temu przyjazna atmosfera wybranego klubu czy relacje z trenerem.

Idealnym rozwiązaniem na start jest spróbować każdej aktywności z odpowiednim dystansem (pozytywne nastawienie) i odnaleźć ulubioną, wspólną dla psa i dla siebie, dopasowaną indywidualnie do tempa i kondycji (również swojej własnej).

Kilka sposobów na ciekawą (i wartościową) aktywność z psem

Aktywność z psem nie musi być ani monotonna, ani wymagająca! Można ją nawet, w razie potrzeby, przenieść ze spaceru do domu, na niepogodę czy okres chorobowy.

Aktywność poprawia nastrój i stabilizuje emocje, a kiedy twój pies czuje się bezpiecznie, bez dyskomfortu fizycznego czy psychicznego, pojawia się motywacja do zabawy.

Spacer z psem wcale nie musi być długi ani bez smyczy. Krótki spacer na smyczy nie musi być nudny. Wszystko zależy od tego, jak go urozmaicisz. W potocznym “wybieganiu psa” nie liczy się fizyczne zmęczenie, lecz jakość i komfort, z którym wracacie do domu.

Aktywny spacer z psem…

dotlenia, odstresowuje, poprawia nastrój i kondycję. Spacer z psem to także nic-nierobienie, przystanek na ławce w parku, odpoczynek i wyciszenie. Możesz sobie (i psu) organizować takie przerwy na kilka minut, co dobrze wpływa na organizm, odstresowuje i/lub wycisza, np. po ciężkim, stresującym dniu.

Aktywność spacerowa to z założenia eksplorowanie każdym zmysłem (w tym wąchanie). Spontaniczną pracę nosem po znanym na pamięć terenie można zaaranżować na nowo, np. rozrzucając psu smakołyki do wyszukiwania po trawie, ukrywając je w korze drzewa, “gubiąc” po drodze rękawiczkę do wytropienia. Zamiast tradycyjnych sesji posłuszeństwa możesz utrwalać psu przywołanie aranżując luźny berek od wołającego do wołającego albo korzystać z sezonowych atrakcji typu liście, śnieg lub zbiornik wodny w upalnym okresie.

Planowane wspólne zwiedzanie nowych miejsc (np. zabytki, rezerwaty przyrody) może zmienić się w spacer z eksplorowaniem zarówno dla psa, jak i dla opiekuna. Pewne psie sporty (np. dog-trekking) w swoim organizacyjnym wydaniu łączą spacer terenowy z psem z ekoturystyką, gdzie kontakt z przyrodą pozwala skutecznie odpocząć od stresu dnia codziennego, nauki, pracy, sesji trenowania.

Bywa, że konieczność wyjścia z psem przed dom 2-3 razy dziennie tworzy pierwszy aktywny nawyk, ruszając opiekuna od biurka albo z kanapy. Pies to świetne uzasadnienie aktywności, gimnastyki w przerwie od biura.

Kreatywnie w domu

Aktywna zabawa to nie tylko ruch, czasem jest łamigłówką, ćwiczeniem dla mózgu.

Przeniesiona w warunki domowe aktywność eksplorowania stymuluje psa sensorycznie dzięki szerokiemu asortymentowi dostępnych w sprzedaży, gotowych zabawek – klasycznie węchowych bądź interaktywnych, tj. wymagających manipulowania pyskiem czy łapą.

Opcje „zrób to sam” kreatywny opiekun może wykonać samodzielnie – np. matę węchową z gumowej wycieraczki i poprzywiązywanych pasków materiału – aranżując zabawę z psem na wymyślonych zasadach. Inną opcją są spontaniczne zabawy zabawkami powstałymi z materiałów dostępnych w domu, np. wyszukiwanie smakołyków zawiniętych w ręcznik albo poupychanych w mopie.

Aktywność z psem dla opiekuna

Być aktywnym z psem wcale nie musi być nudnym spacerowaniem “przed domem”. W pewnych okolicznościach spacer na smyczy możesz uczynić atrakcyjnym, zaś atrakcje z podwórka przenieść do domu. Elastyczność, wyobraźnia i znajomość psiej natury są tu kluczowe.

Regularność i stałe pory aktywności spacerowej, odpoczynku, posiłków, zabawy – każdy z tych elementów codzienności poprzez swoją przewidywalność normuje, poprawia jakość życia i snu, redukuje twój poziom stresu.

Zacznij być aktywnym z psem regularnie i stopniowo.

Zwiększaj częstotliwość w miarę, jak wzrasta Twoja motywacja.

Pamiętaj, że nie sama nagroda motywuje, lecz siła dążenia do celu i satysfakcja z efektu!

Stawiaj sobie (i psu) przy tym realne wymagania – krok po kroku ciesz się każdym sukcesem, miejcie osiągalne cele.

“Licz kroki” – elastycznie planuj czas, notuj postępy.

Współpraca z człowiekiem to część psiej natury. Jesteśmy familijni, dlatego współczesny pies staje się domownikiem, częścią ludzkiej rodziny. Uwzględniany w planie wakacyjnym, zakupie samochodu, dylemacie “domek z ogródkiem czy mieszkanie w bloku”. Coraz szerszy wybór ubioru i gadżetów dla aktywnego opiekuna i psa stanowi bonusową zachętę na każdą pogodę.

Użytkowość psów pracujących na pastwisku lub asystujących przy polowaniu znajduje zastosowanie w asystowaniu, ratownictwie i służbach mundurowych. Popularne są psy sportowe, w lżejszym wydaniu psy aktywne, towarzyszące.

Ty, świadomy opiekun, jesteś w teamie ze swoim psem. Dla wielu z nas pies to styl życia!

*Hormonal and Neurological Aspects of Dog Walking for Dog Owners and Pet Dogs (2021); Junko Akiyama, Mitsuaki Ohta

Kinga Wołk
Inżynier, kynolog, psycholog zwierząt, behawiorysta CAPBT/COAPE. Specjalizuje się w kynologii pasterskiej. Od 2010 roku praktykuje z psami aktywnymi i hiperaktywnymi, w tym użytkowo i sportowo. Od kilku lat edukuje o roli psa pasterskiego, jako aktywnej ochrony przed drapieżnikami. Naukowym hobby Kingi jest natura psa, w szczególności fenomen sekwencji zachowań łowieckich a pasją - owczarki. W praktyce zwierząt towarzyszących pracuje z psami resocjalizowanymi oraz wszelkimi innymi „żółtymi” psiakami, które potrzebują przestrzeni. Prywatnie kujon, fanka książek, łąk, folkloru i Tai Chi.
https://owczarkowa.pl/