Edukacja Zdrowie

Rzęsistkowica

jelit jest wyjątkowo zaniedbaną i często bagatelizowaną diagnostycznie chorobą wśród kotów. Badania przeprowadzone w Polsce wskazują, że zarażony może być co dziesiąty kot. Zarażenie Tritrichomonas foetus jest częściej stwierdzane u kotów z objawową biegunką, młodych (6-18 miesięcy), rasowych oraz u tych, które żyją w grupach (5 kotów i więcej). Objawem, który powinien być dla nas alarmujący jest przewlekła, kilkutygodniowa, a nawet kilkumiesięczna biegunka. Doraźne leczenie z użyciem antybiotyku, preparatami zagęszczającymi kał i regulującymi motorykę może maskować objawy, ale nie zwalczy czynnika powodującego chorobę.

Wydalany kał ma formę określaną jako „krowi placek” o ostrym i nieprzyjemny zapachu. Ponadto często można zaobserwować w kale świeżą krew i pasma śluzu. U takich kotów obserwuje się osowienie, a z czasem także powolną utratę masy ciała.

Jak zdiagnozować zarażenie T. foetus u kota?

Badaniem rekomendowanym jest wykrywanie materiału genetycznego (DNA) rzęsistka w kale kota metodą PCR. Metoda ta ma najwyższą czułość i specyficzność. Daje możliwość wykrycia DNA nawet martwych rzęsistków w przeciwieństwie do pozostałych metod, które są mniej dokładne i nie dają 100% potwierdzenia gatunku pierwotniaka.

Kłębowisko rzęsistków w biegunkowym kale kociaka. Powiększenie obrazu mikroskopowego 2000X.
Fot. D. Jańczak, Animallab.

Dlaczego tak ważne jest potwierdzenie zarażenia tym pierwotniakiem?

Lekiem z wyboru do zwalczania inwazji T. foetus u kotów jest ronidazol, który w Polsce nie posiada rejestracji do podawania u kotów i nie może być u nich rutynowo stosowany. Ponadto lek ten jest neurotoksyczny i może u kotów wywoływać objawy neurologiczne.

Jak zarażenie „roznosi” się między kotami?

Rzęsistki wydalone z kałem pozostają w nim żywe nawet przez kilka godzin. Jeśli kilka kotów korzysta z tej samej kuwety do zarażenia dochodzi drogą pokarmową. Dlatego w trakcie zwalczania inwazji rzęsistka u kotów zaleca się codzienne mycie kuwety gorącą wodą z detergentem.

Dawid Jańczak
Doktor nauk medycznych, lekarz weterynarii, specjalista weterynaryjnej diagnostyki laboratoryjnej, kierownik Laboratorium ANIMALLAB. Obszary badawcze: parazytologia, mikrobiologia, choroby odzwierzęce i biologia molekularna.
https://www.facebook.com/egzopara